Financial Census 2026
90% van de financiële teams eist menselijke goedkeuring voor AI-beslissingen. Bijna de helft geeft toe dat die regels niet op schrift staan.
Financiële teams gebruiken het dagelijks om goedkeuringen te automatiseren, uitgaven te analyseren, de cashflow te voorspellen en aanbevelingen te doen. Velen maken al plannen om autonome, zelfstandig handelende AI nog meer verantwoordelijkheid te laten dragen.
Maar terwijl de acceptatie in een stroomversnelling zit, geldt dat niet voor het vertrouwen.
Uit de Medius Financial Census 2026 blijkt dat financiële leidinggevenden steeds meer op AI vertrouwen, maar dat bij velen nog steeds duidelijkheid ontbreekt over wie AI-beslissingen goedkeurt, wanneer mensen moeten ingrijpen en wie verantwoordelijk is als er iets misgaat.
Financiële teams handelen op basis van AI-aanbevelingen – vaak zonder dat er ook maar een draaiboek in zicht is. Onze 2026 Financial Census legt het verantwoordingsvacuüm bloot dat binnen organisaties ontstaat, nu autonome AI zich sneller verspreidt dan het beheer dat bedoeld is om deze in toom te houden.
Bijna elke financiële organisatie wil nog steeds dat mensen op de hoogte blijven.
vereist verplichte menselijke goedkeuring voor AI-beslissingen.
geven toe dat goedkeuringsdrempels weliswaar bekend zijn, maar niet formeel zijn vastgelegd.
geven aan dat hun teams vaak handelen op basis van AI-aanbevelingen zonder menselijke tussenkomst.
zegt dat ze bijna altijd handelen op basis van AI-aanbevelingen.
Het resultaat is een tegenstrijdigheid.
Financiële professionals hebben voldoende vertrouwen in AI om er dagelijks beslissingen door te laten beïnvloeden – maar niet genoeg om duidelijk vast te stellen wanneer AI die beslissingen zelfstandig zou moeten nemen.
Het gesprek rond AI is verschoven.
Organisaties vragen zich niet langer af of ze AI gaan gebruiken, maar hoe autonoom die AI moet zijn.
Uit de Census bleek:
is van plan om binnen de komende 12 maanden agentische AI in te zetten.
hebben al agentische AI in gebruik binnen bepaalde financiële processen.
is van mening dat 10-25% van de financiële besluitvorming binnen drie jaar volledig autonoom zal zijn.
van degenen die meer autonomie verwachten, zegt hier enthousiast over te zijn.
Financiële leiders zien duidelijk dat autonome AI onderdeel zal worden van het toekomstige bedrijfsmodel. De uitdaging is om het governance-kader op die toekomst voor te bereiden voordat de technologie zover is.
Op de vraag wie verantwoordelijk zou zijn als AI financiële schade of een nalevingsprobleem zou veroorzaken, waren de respondenten vrijwel gelijk verdeeld.
gaf het technologieteam de schuld.
gaf de financieel directeur de schuld.
gaf de medewerker die op aanbeveling handelde de schuld.
Er kwam geen eenduidig antwoord naar voren.
Dat gebrek aan verantwoordelijkheid zou wel eens een van de grootste belemmeringen kunnen worden voor de verdere uitbreiding van AI in de financiële sector.
Financiële professionals vragen niet alleen om slimmere algoritmen. Ze willen de zekerheid dat AI-beslissingen begrijpelijk zijn en dat er toezicht op en controle op kan worden uitgeoefend.
De belangrijkste factoren die het vertrouwen versterken, waren:
Volledige verklaarbaarheid van AI-beslissingen.
Duidelijk regelgevings- of auditkader.
Op elk moment handmatig te overschrijven.
Collega's in de sector passen vergelijkbare autonomie toe.
Bewezen nauwkeurigheid door de jaren heen.
Goedkeuring door de raad van bestuur of de CFO.
Duidelijke verantwoordingsplicht van leveranciers.
De grootste belemmeringen voor het vertrouwen in AI hebben niets te maken met mogelijkheden. Ze hebben te maken met vertrouwen.
Financiële leiders noemden:
Zorgen over de gegevenskwaliteit.
Angst voor verantwoording.
Scepticisme ten aanzien van leiderschap.
Weerstand tegen verandering binnen de organisatie.
Beperkte verklaarbaarheid.
Onzekerheid op het gebied van regelgeving.
Nog zorgwekkender is dat 23% van de financiële leidinggevenden denkt dat medewerkers al AI-tools gebruiken die nog niet officieel zijn goedgekeurd.
Deze ‘schaduw-AI’ wordt een governancekwestie op zich.
Leg vast in welke gevallen AI zelfstandig kan werken en in welke gevallen menselijke goedkeuring vereist is.
Financiële teams moeten begrijpen waarom de AI tot een aanbeveling is gekomen — ze kunnen de uitkomst niet zomaar accepteren.
Verantwoordelijkheid moet vóór de implementatie worden vastgelegd, niet pas na een incident.
Goedgekeurde tools en de vereisten inzake aanvaardbaar gebruik en naleving moeten binnen de hele organisatie consistent zijn.
Audittrajecten, vertrouwensscores en realtime monitoring helpen financiële leidinggevenden om AI met vertrouwen in te voeren.
Bij Medius is AI ontworpen om repetitief werk te elimineren en tegelijkertijd financiële teams volledig inzicht te geven in hoe beslissingen tot stand komen. Dat betekent intelligente automatisering met verklaarbare aanbevelingen, transparante workflows en de controle die financiële leidinggevenden nodig hebben om sneller te kunnen handelen – zonder het overzicht uit het oog te verliezen.
Ontdek AI-gestuurde AP-automatisering, speciaal
ontwikkeld voor financieel beheer.
AI-governance is het kader dat bepaalt hoe kunstmatige intelligentie binnen de financiële sector wordt ingezet, gemonitord en beheerd. Het legt vast wanneer AI aanbevelingen mag doen, wanneer menselijke goedkeuring vereist is, wie verantwoordelijk is voor de resultaten en hoe beslissingen worden gedocumenteerd ten behoeve van audits en naleving.
Financiële afdelingen maken in hoog tempo gebruik van AI voor goedkeuringen, prognoses, uitgavenanalyses en andere werkprocessen. Uit de ‘2026 Financial Census’ blijkt dat 50% van de organisaties van plan is om binnen het komende jaar ‘agentic AI’ in te zetten, terwijl 38% deze technologie al in bepaalde financiële processen gebruikt. Governance helpt ervoor te zorgen dat de invoering van AI op schaal kan plaatsvinden zonder dat dit leidt tot een toename van operationele of compliance-risico’s.
De meeste organisaties beschouwen AI als een hulpmiddel bij besluitvorming en niet als een autonome beslisser. Volgens de Financial Census eist 90% van de financiële professionals verplichte menselijke goedkeuring voor bepaalde AI-beslissingen, ongeacht de nauwkeurigheid van de AI. Menselijk toezicht helpt financiële, regelgevings- en reputatierisico’s te beperken.
Agentische AI verwijst naar AI-systemen die kunnen plannen, beslissingen kunnen nemen en meerstaps bedrijfsprocessen kunnen voltooien met beperkte menselijke tussenkomst. In plaats van alleen maar aanbevelingen te genereren, kan agentische AI taken uitvoeren binnen vastgestelde kaders voor beheer en goedkeuring.
Uit de Financial Census bleek dat vertrouwen minder afhangt van de mogelijkheden van AI dan van het beheer ervan. Financiële leiders noemden gegevenskwaliteit, verantwoording, draagvlak bij het management, weerstand binnen de organisatie en verklaarbaarheid als de grootste belemmeringen voor het vergroten van de autonomie van AI.
Organisaties moeten de verantwoordelijkheden vastleggen voordat ze AI gaan inzetten. Het bestuur moet de verantwoordelijkheden van het financiële management, de technologieteams, de zakelijke gebruikers en de softwareleveranciers duidelijk omschrijven, zodat er geen onduidelijkheid bestaat over wie verantwoordelijk is als AI bijdraagt aan een financieel of compliance-probleem.
Financiële professionals noemden verklaarbaarheid, duidelijke regelgevingskaders, de mogelijkheid om handmatig in te grijpen, bewezen nauwkeurigheid en steun van het management als de belangrijkste factoren die het vertrouwen in AI vergroten. Al deze bevindingen samen wijzen erop dat governance effectiever is in het opbouwen van vertrouwen dan automatisering alleen.
Met ‘shadow AI’ wordt bedoeld dat medewerkers AI-toepassingen gebruiken die niet door de organisatie zijn goedgekeurd. Deze tools kunnen risico’s op het gebied van naleving, privacy en beveiliging met zich meebrengen, omdat ze buiten de vastgestelde governanceprocessen om worden gebruikt.
Organisaties moeten goedkeuringsdrempels vaststellen, AI-beleidsregels vastleggen, uitlegbaarheid implementeren, verantwoordingsplicht definiëren, AI-beslissingen voortdurend monitoren en ervoor zorgen dat medewerkers begrijpen wanneer AI zelfstandig kan handelen en wanneer menselijke controle nodig is.
Dankzij een sterk AI-governance kunnen financiële teams de verwerking van facturen, goedkeuringsprocessen en de afhandeling van uitzonderingen automatiseren, met behoud van transparantie, controleerbaarheid en controle. Hierdoor kunnen organisaties efficiëntieverbeteringen realiseren zonder dat dit ten koste gaat van het toezicht of de naleving van regelgeving.