Financial Census 2026
Financial Census 2026
87% van de financiële professionals heeft wel eens een declaratie genegeerd waarvan ze dachten dat deze frauduleus was. En 67% geeft aan dat ze zelf misschien ook een oneerlijke declaratie zouden indienen als iedereen dat zou doen.
Fraude komt niet altijd voor in de vorm van een geavanceerde cyberaanval of een overtuigende valse factuur. Soms gaat het om een paar extra mijlen op een onkostendeclaratie. Een bonnetje dat twee keer is ingediend. Een bedrijfsabonnement dat voor persoonlijke doeleinden wordt gebruikt. Het zijn kleine zaken die gemakkelijk weggeredeneerd kunnen worden en zo vaak voorkomen dat ze vaak over het hoofd worden gezien.
Uit de Medius Financial Census 2026 blijkt dat er steeds meer tolerantie is voor dit soort alledaagse vormen van financiële oneerlijkheid. We noemen ze shallowfakes: kleine fraudegevallen die op zichzelf misschien onschuldig lijken, maar die aanzienlijke risico’s en verliezen kunnen veroorzaken wanneer ze onderdeel worden van de bedrijfscultuur.
Het probleem is niet dat financiële teams fraude niet kunnen herkennen. Het probleem is dat te veel mensen het zijn gaan accepteren.
De fraude waar u bang voor bent, komt niet van buitenaf – ze bevindt zich al in uw gebouw. Uit onze Financial Census 2026 blijkt hoe kleine gevallen van financiële oneerlijkheid binnen financiële teams worden getolereerd, genegeerd en zelfs als normaal worden beschouwd.
Financiële professionals herkennen oneerlijk gedrag wanneer ze het zien. Maar dat betekent niet altijd dat ze er iets aan doen.
87% heeft wel eens een kleine uitgave, vergoeding of declaratie genegeerd waarvan ze dachten dat deze frauduleus was.
Slechts 12% zegt dit nog nooit te hebben gedaan.
En het probleem gaat verder dan alleen de andere kant opkijken:
zou waarschijnlijk een kleine oneerlijke onkostendeclaratie indienen als dit gebruikelijk was onder collega's.
zeggen dat ze dit zeer waarschijnlijk zouden doen.
zou een kleine financiële onrechtmatigheid rechtvaardigen als ze het gevoel hadden dat ze onderbetaald of ondergewaardeerd werden.
zouden een onkosten- of kilometervergoeding naar boven afronden als ze dachten dat niemand het zou merken.
vinden kleine overdrijvingen bij onkosten acceptabel als het om een klein bedrag gaat, tegenover slechts 33% die dit onacceptabel vindt.
is van mening dat ‘shallowfakes’ al gangbaar zijn op de werkplek.
Al met al wijzen de bevindingen op een cultureel risico waarvoor het traditionele fraudebeleid wellicht niet is ontworpen.
Op papier lijkt de grens tussen een onschuldige sluiproute en fraude misschien duidelijk. In de praktijk zijn werknemers het daar niet altijd mee eens.
Dit zijn volgens financiële leidinggevenden enkele van de meest voorkomende vormen van fraude op de werkplek:
Het indienen van een door AI bewerkte of digitaal gewijzigde bon of factuur.
Een factuursjabloon van een leverancier gebruiken om een fictieve declaratie aan te maken.
Een legitieme factuur kopiëren en de betalingsgegevens wijzigen.
Het aantal uren op een urenstaat iets opblazen.
Een realistisch ogende factuur genereren met behulp van AI-tools.
Een bedrijfsabonnement of -account gebruiken voor persoonlijk gebruik.
Het aantal kilometers op een onkostendeclaratie iets naar boven afronden.
Een bonnetje twee keer indienen.
Wat opvalt, is hoe laag de percentages zijn. Zelfs het meest algemeen erkende gedrag werd door slechts ongeveer een derde van de respondenten als fraude aangemerkt.
Dat laat volop ruimte om twijfelachtige activiteiten goed te praten, over het hoofd te zien of af te doen als het probleem van iemand anders.
Shallowfakes beperken zich niet tot opgeblazen kilometervergoedingen en dubbele bonnen. Dankzij generatieve AI wordt het steeds eenvoudiger om vervalste documenten, realistische facturen en overtuigende betalingsverzoeken te maken.
93% van de financiële professionals maakt zich zorgen over door AI gegenereerde fraude in de komende 12 maanden.
Het is alarmerend dat het genereren van een realistisch ogende factuur met AI door slechts 32% van de respondenten als fraude op de werkplek werd herkend. Die kloof tussen bezorgdheid en herkenning zou ervoor kunnen zorgen dat steeds geavanceerdere pogingen tot fraude onopgemerkt blijven.
Het bewustzijn van deze dreiging varieert ook aanzienlijk per markt. In de VS identificeerde slechts 30% het genereren van een realistische AI-factuur als fraude, waardoor dit een van de minst herkende gedragingen uit het onderzoek was. In Zweden was het met 40% de meest herkende vorm van fraude.
Financiële teams maken gebruik van verschillende methoden om verdachte facturen en gemanipuleerde documenten op te sporen:
gebruik geautomatiseerde software om frauduleuze facturen of gemanipuleerde documenten op te sporen.
gebruik AI-tools voor fraudedetectie.
worden handmatig gecontroleerd.
maakt gebruik van verificatie door derden.
Financiële leidinggevenden hebben behoefte aan slimme controles die afwijkingen opsporen, en aan duidelijke verwachtingen voor hun teams, zodat het voor hen moeilijk wordt om eventuele afwijkingen die ze opmerken zomaar terzijde te schuiven.
De meeste fraudebestrijdingsprogramma’s richten zich op het tegenhouden van kwaadwillenden. Uit de Census blijkt dat organisaties ook moeten nadenken over wat er gebeurt als medewerkers die anderszins als betrouwbaar worden beschouwd, oneerlijk gedrag beginnen goed te praten.
Een kleine overdrijving lijkt misschien niet ernstig genoeg om te onderzoeken. Maar wanneer medewerkers zien dat collega’s ermee wegkomen, kan het gedrag zich verspreiden. Wat begint als een uitzondering, wordt gangbare praktijk, en wat gangbare praktijk wordt, is moeilijker aan te vechten.
Dat is de shallowfake-kloof: de afstand tussen het besef dat iets verkeerd is en de beslissing dat het ernstig genoeg is om er een einde aan te maken.
Beperk geautomatiseerde controles niet tot facturen met een hoge waarde of ongebruikelijke facturen. Kleine afwijkingen kunnen patronen aan het licht brengen die bij handmatige controles over het hoofd worden gezien.
Maak gebruik van goedkeuringsprocessen in meerdere fasen, scheiding van taken en risicogebaseerde controles om ervoor te zorgen dat één persoon niet in zijn eentje een twijfelachtige transactie kan aanmaken, goedkeuren en vrijgeven.
Controleer voortdurend wijzigingen in bankrekeningnummers, adressen en betalingsgegevens. Een factuur die er legitiem uitziet, mag nooit op zichzelf voldoende zijn.
Medewerkers moeten op een duidelijke en vertrouwelijke manier hun zorgen kunnen uiten, zonder bang te hoeven zijn dat ze worden genegeerd of gestraft.
Laat medewerkers zien hoe moderne factuurfraude, vervalste bonnen en door AI gegenereerde documenten eruitzien. Jaarlijkse herinneringen aan het beleid zijn niet voldoende.
Schrap de grijze gebieden. Bepaal wat onaanvaardbaar is, pas de regels consequent toe en zorg ervoor dat kleine bedragen niet worden gezien als een reden om een oogje dicht te knijpen.
Gebruik de intelligente afwijkingsdetectie van Medius om mogelijke fraude en dubbele betalingen op te sporen voordat het geld het bedrijf verlaat. Het systeem kan ongebruikelijke factuurbedragen, wijzigingen in leveranciersgegevens en patronen signaleren die nader onderzocht moeten worden.
Ontdek hoe Medius AP helpt beschermen tegen factuurfraude.